Marka yenileme ne zaman yapılır? Süreleri kaçırmamak için rehber

Koruma süresi nasıl işler?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre tescilli bir markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır. Bu nokta sık gözden kaçar: süre, tescil kararının verildiği ya da belgenin elinize ulaştığı tarihten değil, başvurunun yapıldığı tarihten başlar. İtirazlı bir dosyada tescil birkaç yıl sürmüş olsa bile, on yıllık süre yine başvuru gününden itibaren işlemiştir.

On yılın sonunda marka kendiliğinden yenilenmez. Marka sahibinin yenileme talebinde bulunması ve yenileme ücretini ödemesi gerekir. Yenileme yapıldığında koruma her defasında on yıl daha uzar. Bu işlem süresiz olarak tekrarlanabilir; yani düzenli yenilenen bir marka, sahibine çok uzun yıllar boyunca hak sağlayabilir.

Yenileme penceresi: önce altı ay, sonra ek altı ay

Yenileme talebi, koruma süresinin bitiminden önceki altı ay içinde yapılır. Bu dönem, yenilemenin olağan penceresidir. Bu süre içinde yenileme yapılmazsa, koruma süresinin bitiminden sonraki altı ay içinde, ek ücret ödenerek yenileme yapılması hâlâ mümkündür.

Yenileme penceresi açıldığında yapılan yenileme, kalan koruma süresini kaybettirmez. Yani pencerenin ilk ayında yenileme yapmakla son ayında yenileme yapmak arasında, yeni on yıllık dönemin başlangıcı bakımından fark yoktur. Bu nedenle beklemek için bir neden bulunmaz; erken yenileme yalnızca rahatlık sağlar. Birden fazla markanın yenileme dönemi aynı yıla denk geliyorsa, bunları birlikte planlamak işi kolaylaştırır.

Bir örnekle açıklayalım: “Linesta” markasının başvuru tarihi 15 Mart 2017 olsun. Koruma süresi 15 Mart 2027'de dolar. Olağan yenileme penceresi bu tarihten önceki altı aydır; yani Eylül 2026'nın ortasından itibaren yenileme yapılabilir. Bu dönem kaçırılırsa, Mart 2027'den sonraki altı ay boyunca ek ücretle yenileme imkânı vardır. Kesin gün hesabı ve tatil denk gelmeleri konusunda vekilinizle teyitleşmeniz yerinde olur.

Ek süre bir güvenlik ağıdır, planlanmış bir yol olarak görülmemelidir. Hem daha maliyetlidir hem de bu dönemde markanın durumu belirsiz kalır. Ek süre de geçtiğinde marka hakkı sona erer ve bu noktadan sonra aynı markayı korumak için genellikle yeni bir başvuru gerekir; o arada başka birinin benzer bir başvuru yapmış olma ihtimali de vardır.

Bir başka deyişle on yıllık sürenin sonu, bir tarih değil bir dönemdir. Olağan pencere açıldığı anda harekete geçmek, hem ek ücretten kaçınmanın hem de son dakika aksaklıklarına karşı pay bırakmanın en kolay yoludur.

• Koruma süresi: başvuru tarihinden itibaren 10 yıl
• Olağan yenileme: sürenin bitiminden önceki 6 ay içinde
• Ek süre: bitimden sonraki 6 ay içinde, ek ücretle
• Yenileme her defasında korumayı 10 yıl uzatır

Kısmi yenileme mümkün mü?

Evet. Yenileme, markanın tescilli olduğu mal ve hizmetlerin tamamı için yapılabileceği gibi bir kısmı için de yapılabilir. On yıl içinde işletmenin faaliyet alanı değişmiş olabilir. Artık hiç kullanılmayan ve kullanılması da planlanmayan sınıflar için yenileme yapmamak maliyeti düşürür.

Bununla birlikte kısmi yenileme kararı dikkatle verilmelidir. Bugün kullanılmayan bir sınıf, gelecekte bir rakibin başvurusuna itiraz ederken dayanak olarak işe yarayabilir. Öte yandan, beş yıldan uzun süredir hiç kullanılmayan mal ve hizmetler için alınan korumanın itiraz dosyasında beklenen gücü göstermeyebileceği de hesaba katılmalıdır. Bu iki yön, vekille birlikte değerlendirilmelidir.

Yenileme öncesi gözden geçirilecekler

Yenileme talebi kural olarak marka sahibi ya da vekili tarafından yapılır. Vekâletname eskiyse ya da şirketin yetkilileri değiştiyse, yenileme döneminden önce güncel bir vekâletname hazırlanması işlemi hızlandırır.

Yenileme, markanın sicildeki bilgilerinin güncel olup olmadığını kontrol etmek için iyi bir fırsattır. On yıl içinde şirketin unvanı, adresi ya da hatta sahibi değişmiş olabilir. Sicildeki bilgiler ile gerçek durum arasındaki farklar, ileride bir uyuşmazlıkta ya da devir işleminde zaman kaybettirir.

• Marka sahibinin unvanı ve adresi güncel mi?
• Marka bir devir ya da birleşme sonucunda el değiştirdiyse bu sicile işlendi mi?
• Hangi sınıflar fiilen kullanılıyor, hangileri kullanılmıyor?
• Markanın kullanım şekli tescilli hâlinden belirgin biçimde farklılaştı mı?
• Logo yenilendiyse yeni logo için ayrı bir başvuru gerekiyor mu?

Logo değiştiyse ne olur?

Yenileme, tescilli markayı olduğu gibi uzatır; işaretin kendisinde değişiklik yapma imkânı vermez. Eğer işletme yıllar içinde logosunu modernleştirmiş ve yeni hâli eskisinden belirgin biçimde farklıysa, yeni logonun ayrıca başvuruya konu edilmesi gerekebilir. Küçük yazı tipi ve renk değişiklikleri ile markanın ayırt edici karakterini değiştiren tasarım değişiklikleri arasındaki ayrımı vekiliniz değerlendirir.

Logo değişikliği yenilemeye denk geliyorsa, eski logonun yenilenip yenilenmeyeceği de ayrı bir karardır. Eski logo hâlâ bazı ürünlerde ya da eski stoklarda kullanılıyorsa yenilemek anlamlı olabilir; tamamen terk edildiyse ve kelime markası ayrıca korunuyorsa, yenilememek bir seçenek olarak değerlendirilebilir.

Pratikte birçok işletme hem kelime markasını hem de güncel logosunu ayrı ayrı korur. Kelime markası adı geniş biçimde korurken, şekil markası logonun kendisini korur. Yenileme döneminde bu iki kaydın birlikte gözden geçirilmesi, portföyün tutarlı kalmasını sağlar.

Süreleri kaçırmamanın pratik yolları

Yenileme süresinin kaçırılmasının en yaygın nedeni unutmaktır. On yıl uzun bir süredir; bu arada işletmede çalışanlar değişir, dosyalar taşınır, iletişim bilgileri güncellenmez. Kurumdan gelecek bir hatırlatmaya güvenmek yerine, kendi takviminizi tutmanız ya da bu işi vekilinize bırakmanız daha güvenlidir.

Bizim büromuzda her müvekkil markası için yenileme penceresi otomatik olarak takvime işlenir. Pencerenin açılmasına belirli bir süre kala müvekkile portal ve e-posta üzerinden hatırlatma gider; müvekkil yenilemeyi onaylarsa başvuru hazırlanır. Ek süreye kalan dosyalar ise takvimde ayrı bir renkle işaretlenir, böylece gözden kaçmaz.

Müvekkil portalında her markanın yanında koruma bitiş tarihi ve yenileme penceresi görünür. Birden fazla markası olan işletmeler için bu tek ekran, hangi markanın ne zaman yenilenmesi gerektiğini bir bakışta gösterir. Yenileme ücreti ise başvuru anında güncel TÜRKPATENT tarifesine göre hesaplanır; büromuzun hizmet bedeli bundan ayrı olarak önceden bildirilir.

Sık sorulan birkaç soru

Yenileme konusunda müvekkillerimizden en sık duyduğumuz sorular birbirine benzer. Aşağıda bunların kısa cevaplarını topladık. Her dosyanın kendine özgü koşulları olabileceği için, kesin bir işlem yapmadan önce markanızın sicil bilgileriyle birlikte vekilinize danışmanızı öneririz.

“Markam henüz tescil edilmedi, yenileme gerekir mi?” Koruma süresi başvuru tarihinden işlediği için, uzun süren itirazlı dosyalarda tescil kararı yenileme dönemine yakın bir tarihte çıkabilir. Bu durumda tescil ile yenileme işlemleri arasında kısa bir süre kalabileceği unutulmamalıdır.

“Yenileme ile marka sahibini değiştirebilir miyim?” Yenileme sahiplik değişikliği için bir araç değildir. Marka el değiştirdiyse bunun devir işlemi olarak ayrıca sicile kaydettirilmesi gerekir; bu kayıt yenilemeden önce ya da yenilemeyle aynı dönemde yapılabilir.

“Ek süreyi de kaçırdım, ne yapabilirim?” Bu durumda öncelikle markanın sicildeki son durumu kontrol edilir. Ardından aynı işaret için yeni bir başvuru yapılması ve bu arada başkalarının benzer başvuruları olup olmadığının araştırılması gündeme gelir. Yeni başvuru, eski markanın başvuru tarihini devralmaz.